”Önümüzdeki kasette Kürt asıllı olduğum için Kürtçe bir şarkı yapacağım…”

Türkiye’nin en güzel seslerinden Ahmet Kaya, 12 Şubat 1999’da Magazin Gazetecileri Derneği’nin ödül gecesinde söylediği bu sözler nedeniyle ‘vatan haini’ ilan edildi. O gece orada bulunanların çatal bıçak fırlatmasıyla başlayan süreç Kaya’nın ölümüyle dahi sona ermedi.

O geceden sonra Türkiye’nin en önemli sanatçılarından biri, insanlara farklı yansıtılıyordu artık. Medyada çıkan haberler ve hakkında açılan davalar nedeniyle bazı kesimlerin gözündeki Ahmet Kaya resmi değişmişti. Hakkında çıkan ve doğrulanmayan iddialar yüzünden ülkesini terk etmek zorunda kalan Kaya, 16 Kasım 2000’de hayatını kaybetti.

Bugün TRT dahil olmak üzere tüm televizyon kanallarında Kürtçe yayınlarla karşılaşıyoruz. Ancak 1999 yılında Kürtçe 1 (yazıyla bir) şarkıyı albümüne koymak isteyen Ahmet Kaya çok sevdiği vatanından sürgün edilmiş ve Paris’te bu sürgüne dayanamayarak hayata gözlerini kapatmıştır. Umarım o süreçte mutluluktan yerinde duramayanlar bugün Ahmet Kaya’nın kızı Melis’in NTVMSNBC’de yayınlanan söyleşisi üzerine biraz düşünürler.

UNESCO Genel Direktörlüğü adaylığı Türk hükümeti tarafından desteklenmeyen Sanatçı Zülfü Livaneli, Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri’nin kendisinden özür dilediğini ancak Türkiye’nin büyük fırsat kaçırdığnı söyledi.

Batılı ülkeler ve UNESCO tarafından UNESCO Genel Direktörlüğü’ne önerilen, ancak Türk Hükümeti desteklemediği için aday gösterilmeyen Sanatçı-yazar Zülfü Livaneli NTV canlı yanında soruları yanıtladı.

-Türkiye önünüzü kesmiş oldu mu gerçekten?

Zülfü Livaneli: Ben de yazar kimliğimden, sanatçı kimliğimden ödün verecek değilim ama kültür dünyada bugün önemli bir krizde. Bence ekonomik krizin altında da kültür krizi yatıyor. Bu kadar önemli bir örgütün başında bir Türk’ün olması daha doğrusu bir kültür adamının olması diyelim Türklüğü de bırakalım çok önemliydi. Çünkü diplomatlar ve bürokratlar geliyor genellikle. Ama benim dünya kültürü ile ilgili yapmak istediğim hayallerim vardı. Bir makama gelmekten çok yapabileceğim şeyler vardı, çünkü UNESCO’yu çok iyi tanıyorum. 1996’dan bu yan büyükelçiyim orada ve genel direktör danışmanlığı yaptım. Dolayısıyla bir dönem çok iyi şeyler olabilirdi ama ne yapalım ki bizim Ankara böyle uygun görmedi.
Haberin devamı ↓reklam

-Siyasette de tecrübeniz var acaba diplomatik bazı çıkarlar, karşılıklı al verler arasına mı kaynadı Zülfü Livaneli gibi bir değerimiz?

Zülfü Livaneli: Benim kişiselliğimden çıkarıp Türkiye açısından düşündüğümüzde sahiden çok üzücü bir durum var. Ocak ayından beri hep İsrail kampanya başlattı deniliyor. Benim İsrail’le hiç bir ilişkim olmadı, Yahudi lobisiyle de hiç bir ilişkim olmadı. Bana ilk teklif Ocak ayında Amerikan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı tarafından yapıldı. Sonra Fransa tarafından yapıldı, ardından UNESCO içindeki çeşitli büyükelçiler tarafından yapıldı. Daha sonra da uluslararası aydınlar verdikleri ilanlarla beni desteklediler. Mesele şuydu; Arap adaya hiç kimsenin bir itirazı yok. UNESCO’da çok büyük bir Arap kültürü ağırlığı vardır. Benim de arkadaşlarım dostlarım vardır. Fakat bu ‘kitap yakarım’ diyen bir adamın UNESCO’nun başına gelmesi herkesin tüylerini diken diken etti.

Daha sonra çok geri dönmeye çalıştı Faruk Hüsnü ama bu lafı etmiş bir adamın gelmeyeceği yüzde yüz belliydi. Bunun üzerine madem ki teamül olarak bu dönemde sıra Müslüman ülkelerde. Hem Müslüman ülkeden bir aday, hem Türkiye gibi yıldızı yükselen bir ülkeden bir aday, hem UNESCO’da 13 yıldan beri hem yazan çizen, Fransa’da kitapları çıkan, dünyada çıkan bir adamın Amerika’da bilinen birisini getirmek. Bunların bulduğu formül buydu. Ve o kadar inanıyorlardı ki sabahlara kadar beni telefonlarda tutuyorlardı, Amerika’dan ya da Fransa’dan…

Obama’nın ajandasına bile koymuşlardı bu konuyu. Ve sonunda Türk hükümeti desteklemeyince şaşırdılar. Biz Livaneli’ye karşı değiliz ama Araplarla karşı karşıya gelemeyiz. Çünkü bu Faruk Hüsnü için Mübarek iki yıldır çalışıyordu, İslam Konferansı Örgütü onun arkasındaydı bizim hükümetimizden bazı önemli şahsiyetlerin verdikleri cevapları bana söylediler. “Livaneli bizim aydınımızdır karşı değiliz ama biz Araplarla karşı karşıya gelemeyiz.”

Daha sonra telefonlarla konuştuğumuzda benden özür diledi Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı. Bende dedim ki özürle falan ilgisi yok, Faruk Hüsnü seçilemeyecek aradan biri sıyrılıp alacak bu niçin Türkiye olmasın.

Şimdi seçilen kişi ne uluslararası alanda ağırlığı olan bir şahsiyet, ne de ülkesi Türkiye kadar önemli. Ama bu kadar önemliydi ki Türkiye’nin gelebileceği en büyük makamdı maalesef bizimkilerin, ne diyeyim belki o kadar kötü niyetli değil ama yani herhalde durumu kavrayamamalarından dolayı kaybedildi.”

Türkiye, ABD ve AB’nin Zülfü Livaneli’yi aday gösterdiği UNESCO başkanlığı için önceden söz verdiği “Kitap yakarım” diyen Mısırlı Bakanı destekledi.

Yarışı, favori Mısır Kültür Bakanı Faruk Hüsnü’yü 5. tur oylamada geçebilen deneyimli Bulgar diplomat İrina Bokova kazanmıştı.

12 Eylül darbesinin idam ettiği ve 25 yıl boyunca mezarı bulunamayan Veysel Güney üzerine Ethem Dinçer’in 6.9. 2009 tarihinde Radikal-2’de yayımlanmış ‘Beni hatırladın mı general?’ yazısına devam olarak…

Bana bak general! Yüzüme iyi bak! Çünkü general, benim çocuğum da bana benzeyecek. Aklında tut yüzümü.

Aklında tut, çünkü general, er ya da geç senin torunun, benim çocuklarımdan özür dileyecek. Sen torununa hesabını vermediğin cinayetleri miras bırakıyorsun.

Torunun senin gibi olmayacak general. Ama benim çocuğum aynı bana benzeyecek.

Torunun general…
Senin torunun general, senin yaptıklarını benim yazdıklarımdan öğrenecek. Alman çocuklar Yahudilerden nasıl özür diliyorsa her gün, şimdi, senin torunun da, hiç işlemediği günahlar için, benim çocuklarımdan özür dileyecek.

Bana iyi bak general! Sen bu memleketin ümüğüne çöktüğünde ben sekiz yaşındaydım. Bir sabaha karşı annem ağladı. Babamın yüzü ihtiyarlamıştı o sabah. Ben böyle bildim senin ne mal olduğunu. Ben o sabahı unutmam general. Kitaplar okudum, hikâyeler dinledim. Sen, suçlarınla başka bir ülke, günahlarınla başka bir insan yaratmak istedin. Ama bak işte, ben olmadım. Ben general, sana karşı kazanılmış bir zaferim. İşte burada yazıyorum. Bana iyi bak general! Çünkü bu memlekette benden çok var.

Zalimleri hecele…
Bana bak general! Sen darağaçlarını kurduğunda ve Kürtleri Diyarbakır Cezaevi’nde ‘Co’ adlı bir ite selam durdurduğunda ben, dokuz yaşındaydım. Sen yazdırmadın, konuşturmadın, senin gibilere memleketi suspus selam durdurdun, unutturdun. Ama şu işe bak ki general, ezberden sayabilirim hepinizin adını, soyadını. Bana iyi bak general! Çünkü benim çocuğum da bana benzeyecek. Tıpkı benim gibi olacak o da; okumayı zalimlerin adlarını heceleyerek sökecek.

Böyle bir ülke…
Söylesene general, ben niye Commer’in ismini biliyorum? Co’yu neden bilmeliyim ben? Kaç kadına copla tecavüz edildiğini, insanların foseptik çukurlarında bekletildiğini, Mamak’ta başlarından aşağıya boşaltılan suyla ayakları buzlu zemine yapışmasın diye zıplayan çıplak adamları niye bilmeliyim? Bi’ deyiversene general, babasının çocuğuna tecavüze zorlandığını niye öğrenmeliydim? İdam sehpalarında adamların kendi taburelerine tekme attığı niye rüyama girmeliydi daha 16 yaşımdayken? Erdal Eren’in yüzü niye aklına kazınsın bir çocuğun daha 10 yaşında? Bütün bunlar olmamış gibi yapan bir ülkede yalan söylememeyi öğrenerek nasıl büyür bir çocuk bilir misin general? Nasıl okur, nasıl gazeteci olur?

‘Hayır duam’
Ben sekiz yaşındaydım ve sen gelip bana böyle bir hayat verdin, böyle bir ülke, böyle insanlar. Zalimlerin isimlerini unutmamam gereken bir ömür verdin. General, sen beni, çocuklarıma bunları öğretmeye mecbur ettin.

Bana bak general! İyi bak general. Adımı ezberle. İyi bak general. Çünkü benim çocuğum da bana benzeyecek.

Ece Temelkuran – 2009